Kurumsal yapay zekâ girişimlerinde tanıdık bir döngü vardır: bir pilot yürütülür, sonuçlar umut vericidir, yaygınlaştırma kararı alınmaz. Bir süre sonra aynı konu yeni bir pilotla tekrar gündeme gelir.
Bu döngünün nedeni çoğu zaman teknik değildir.
Pilot, gösteri olarak tasarlandı
Pilotların önemli bir kısmı, kabiliyeti göstermek için kurgulanır. Temizlenmiş bir veri kümesi, seçilmiş bir dönem ve kontrollü bir ortam kullanılır. Bu kurgu modelin çalıştığını gösterir; ancak kurumun gerçek koşullarında çalışıp çalışmayacağı hakkında bilgi vermez.
Ölçeklenebilir bir pilot, dar kapsamlı ama gerçek koşullarda yürütülür: canlı veri, gerçek kullanıcı, gerçek karar.
Başarı kriteri baştan tanımlanmadı
'Model iyi çalıştı mı?' sorusunun nesnel bir cevabı yoksa, yaygınlaştırma kararı da öznel kalır. Pilot başlamadan önce şu üç şeyin yazılı olması gerekir: hangi göstergede, ne kadar iyileşme, hangi sürede beklenmektedir.
Başarı kriteri pilot bittikten sonra tanımlanırsa, sonuç her zaman tartışmalı olur.
Sahiplik belirsiz kaldı
Pilot genellikle bir teknoloji veya inovasyon ekibi tarafından yürütülür. Yaygınlaştırma ise iş biriminin bütçesini, süreçlerini ve insan kaynağını gerektirir. İş birimi pilota dâhil değilse, yaygınlaştırma kararında sahiplenme oluşmaz.
Bu nedenle pilotun sahibi baştan iş birimi olmalı, teknoloji ekibi ise yürütücü rolünü üstlenmelidir.
Operasyonel yük hesaba katılmadı
Bir modelin canlıda çalışması, kurulduğunda biten bir iş değildir. Veri akışının izlenmesi, model performansının takibi, sapma durumunda müdahale — bunların hepsi süreklilik gerektirir. Pilot aşamasında bu yük görünmez; yaygınlaştırma aşamasında aniden ortaya çıkar ve karar noktasında engele dönüşür.
Ölçeklenebilir bir pilot, bu operasyonel modeli de tasarlar: kim izleyecek, hangi durumda kim müdahale edecek, hangi eşikte model yeniden değerlendirilecek.
Doğru pilot nasıl kurgulanır
- Tek bir tekrar eden kararı hedefleyin; geniş bir 'kullanım alanı' değil.
- Gerçek veri ve gerçek kullanıcıyla çalışın, kapsamı dar tutun.
- Başarı kriterini ve ölçüm yöntemini yazılı hâle getirin.
- Sahipliği iş birimine verin.
- Yaygınlaştırma için gereken operasyonel modeli pilot sırasında tasarlayın.
Bu yazı inefai'nin kurumsal görüşünü yansıtır. Genel bilgi amaçlıdır; kurumunuza özgü bir karar için mevcut durumunuzun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.