Bir üretim şirketinde stok devir hızı düşükken aynı anda malzeme eksikliğinden hat duruşu yaşanıyorsa, sorun stok miktarında değil stok bileşimindedir. Doğru malzeme yoktur; yanlış malzeme fazlasıyla vardır.
Bu tablonun en yaygın nedeni, planlama parametrelerinin gerçeği yansıtmamasıdır.
Yaşlanan parametreler
- Temin süreleri sistem kurulumunda girilmiş, tedarikçi performansındaki değişim yansıtılmamıştır.
- Emniyet stoğu tek bir kuralla, çoğu zaman sabit bir gün sayısıyla belirlenmiştir; talep değişkenliği dikkate alınmaz.
- Minimum sipariş miktarları eski fiyat ve ambalaj yapısına göre kalmıştır.
- Ürün ağacı ve fire oranları güncellenmemiştir.
- Yeniden sipariş noktaları, sezonluk talep yapısını hiç görmemiştir.
Bu parametrelerin her biri tek başına küçük bir sapma üretir. Bir arada çalıştıklarında ise planın tamamını güvenilmez hâle getirirler. Planlamacı bu güvensizliği fark eder ve sistemi kullanmayı bırakıp kendi tablosuna geçer. Bu noktadan sonra ERP bir kayıt sistemine dönüşür.
Planlamacı sistemden çıkıp Excel'e geçtiği anda, kurum planlama kabiliyetini kişiye devretmiş olur.
Parametreleri yenilemenin sırası
- Gerçek temin sürelerini ölçün: sipariş tarihi ile mal kabul tarihi arasındaki fark, tedarikçi bazında dağılımıyla birlikte.
- Talep değişkenliğini hesaplayın: ortalama değil, değişkenlik önemlidir.
- Ürünleri segmentleyin: her malzeme aynı politikayla yönetilmez. Hacim, değer ve kritiklik ayrımı yapın.
- Emniyet stoğunu segment ve değişkenliğe göre yeniden hesaplayın.
- Değişikliği kademeli uygulayın ve etkisini izleyin.
Parametre bakımını kurumsallaştırmak
Bir kez yapılan parametre yenileme çalışması, iki yıl içinde tekrar eskir. Kalıcı çözüm, parametre gözden geçirmenin takvimli bir rutin hâline getirilmesidir: hangi parametre hangi sıklıkla, hangi veriyle ve kimin sorumluluğunda güncellenecek.
Bu rutin kurulduğunda planlama sistemi yeniden güvenilir hâle gelir; planlamacının tablosu da ihtiyaç olmaktan çıkar.
Bu yazı inefai'nin kurumsal görüşünü yansıtır. Genel bilgi amaçlıdır; kurumunuza özgü bir karar için mevcut durumunuzun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.